Klozet için minimum kullanım alanı:


Lavabo için minimum kullanım alanı:


Kabinli küvet için minimum kullanım alanı:


Bide minimum kullanım alanı:


Kabinsiz küvet minimum kullanım alanı:


İki duvar arasında duş teknesi için minimum kullanım alanı:


Üç duvar arasındaki duş teknesi minimum kullanım alanları:


 Kaynak: rocakale.com.tr

Yıkama Alanında:
A. Ayna ve ilaç dolabı. Ölçüleri, raf ya da üstü raflı yıkama birimine bağlı olarak değişmektedir. Ayna bir rafın en az 18 cm. üzerinden açılmalıdır. (A.1) Lavabonun hemen üzerine yerleştirilecek sabit ayna, 7 ila 14 yaş arası çocuklar için tercih edilir.
B. Raf. Tercihen duvarla aynı hizada gömme. Ecza dolabına ya da lavaboya ait bir bölüm olarak düşünülebilir.
C,D ve E. Sabun, diş fırçası ve bardak taşıyıcıları, ayrı birimler ya da birleşik; gömme ya da dışarlak olabilir.
F. Tıraş makinesi ve saç kurutma makinesi için bölme. Lavabonun sağ üstünde, tamamen önde.
G. Tıraş bıçağını koyma yeri.
H. Havlu askıları. Lavabo tezgahı ya da rafın hizasında olabilir. Kısıtlı alanda, üst askılara el-yüz havluları, aşağıdakilere de banyo havluları asılabilir.

Duşta: A. Duş başlığı. Yüksekliği müşterinin tercihine göre ayarlanabilir. B. Duş vanaları ya da karışım vanaları. Daima duş girişine yakın yerleştirilmeli. C. Duş perdesi çubuğu. (C.1)İsteğe bağlı olarak;cam duş çevre kapısı; menteşeler, vanaların karşısına, kenarlara monte edilmeli. D. Sabun ve sünger taşıyıcısı ile tutamak kombinasyonu. Kenardan akıtmalı olanı kullanılmalı. Arka duvar ya da duş başlığının karşısında yer alan yan duvara yerleştirilmeli. E. Duş vantilatörü. Buhar giderici olarak ullanılır; banyo vantilatörü olarak da iş görebilir. F. Duş kabini aydınlatması. İsteğe bağlı; buhar geçirmeyen model olmalıdır.

Küvette: A, B ve C. Duş başlığı, duş ayarları, banyo vanaları ve musluk. Konumları müşterinin isteğine bağlı değişebilmekle birlikte, küvetin dışından da ulaşılabilir olmalıdır. Tavsiye edilen yükseklikler için duş kabinine bakınız. D. Sabun ve sünger taşıyıcısı ile tutamak kombinasyonu. Kenardan akıtmalı olanı tercih edilir. E. Dikey tutamaklar. Tercihe bağlı, ancak tavsiye edilir. F. Havlu askısı. Duş donatımlı küvetin üzerinde kullanılmaz. G. Perde borusu. Küvetin iç yüzünde yer almalıdır. (G.1)Alternatif olarak; cam duş çevre kapısı, perde yerine kullanılabilir. Kapılı ve kapısız farklı çeşitleri bulunmaktadır.

Resimsiz: Boy aynası. Genellikle kapı üzerinde. Banyo terazisi. Sabit ya da taşınabilir olabilir. Kirli sepeti. İsteğe bağlı olarak, banyo dolabının bir bölümünde, sabit ya da taşınabilir şekillerde olabilir. Yardımcı ısıtıcı. Sabit radyatör tipi tercih edilir; açık zemin alanına doğru ısıtması tercih edilir.

Yaşama mekanı, günlük yaşamın geçtiği ve ailenin şömine etrafında, çay veya kahve masasında geçen çeşitli aktivitelerinin odak noktasıdır. Mümkün olduğu kadar doğudan, güney üzerinden batıya kadar yerleştirilmelidir.
Planlamada Dikkate Alınacaklar :
· Geçiş alanları faaliyet bölgelerinden ayrı tutulmalıdır.
· Açıklıklar, mobilya yerleşimi için duvar yüzeyinde yeterli alan bırakacak şekilde ayarlanmalıdır.
· Kapılar, pencereler, elektrikli aletler ve ısıtıcılar için gerekli kullanma kolaylığı sağlanmalıdır.

Mobilya Açıklıkları:
Yaşama alanında, mobilyaların kullanım kolaylığı için gerekli açıklıklar aşağıdakilerden daha az olmamalıdır;
150 cm. karşılıklı oturma birimleri arasında,
60 cm. iki mobilya arasında geçiş gerektiğinde,
75 cm. çalışma masası için,
90 cm. temel dolaşım alanı için,
150 cm. televizyon seti ile oturma birimi arasında.
Oturma birimlerini, rahat bir sohbet grubu oluşturabilmek için yaklaşık 3m. çapında bir daire etrafına yerleştirmek gerekir. Şekil 2'de, açıklıklar, dolaşım ve sohbet alanlarını belirtmektedir.

Şekil 1. Plan

Şekil 2. Yaşama odaları için gerekli minimum açıklıklar, dolaşım ve sohbet alanları .

HACMİN KULLANIMI:Yaşama alanları ya da odalarında gerçekleşebilecek birincil ve ikincil eylemler şunlardır;		GEREKLİ MOBİLYALAR:
Birincil Eylemler: Eğlence Televizyon izlemek Müzik dinlemek Okumak Yazmak Çalışmak Dinlenmek Rahatlamak Çocuk oyunları	İkincil Eylemler: Dans Hobiler ve elişleri Yemek yemek Sözlü oyunlar Onarmak ve dikmek Müzik çalmak Parti vermek Film ya da slayt gösterimi Ev bilgisayarı kullanmak	Eğer ev sakinleri bu yaşama alanında günlük faaliyetlerini gerçekleştireceklerse odanın boyutları ve biçimi hem mobilyaları hem de onların kullanım alanlarını içerecek şekilde olmalıdır. Müzik dinlemek, televizyon izlemek gibi pasif eylemler, daha hareketli olan eğlence ve oyun gibi eylemlere nazaran mobilya önünde daha az hareket alanı gerektirirler.

Şekil 3. Tipik yaşama odası mobilyaları;

Şekil 4. Oturma birimi önünde gerekli olan açıklık;

Şekil 5. Genel geçiş alanı için minimum 60, genelde ise 85 cm. gereklidir.

Şekil 6. Sehpa ile diğer mobilya arası en az gerekli açıklık: 60 cm.

Şekil 7. Sosyal etkileşim için oturma grubu elemanlarının açıklığı: 260-300 cm. arası;

Şekil 8. Televizyon izlemek için gerekli hacim. Televizyon seti, ışığın yansımayacağı ve oturma grubundan izlenebilecek şekilde yerleştirilmelidir.

kaynakça: www.mimar.cc

TEMEL ÇALIŞMA ALANLARI

Yapılan araştırmalar göstermiştir ki mutfak planlamasında dikkate alınması gereken belli başlı faaliyet alanları vardır. Bu çalışma alanları, içerdikleri bölümler, işlevleri ve birbirleri ile ilişkileri doğrultusunda tasarlanırlar. Her projede hacmin büyüklüğü ve şekli de tasarımı etkilemektedir.Burada dört çalışma merkezinden söz edilebilir; evye, ocak, karışım ve servis alanları. Bunlara ilave olarak, kendi içinde bir çeşit depolama olarak işlev gören buzdolabı ve eğer ocağın bir parçası değilse fırını sayabiliriz.

Her bir çalışma alanının üç bileşeni olmalıdır;

1) Bölümde kullanılan çeşitli aletler için yeterli depolama alanı,

2) Yapılacak işler için yeterli tezgah alanı ve,

3)Evye için su, ocak için ısıtma, karıştırma mahali için mikser yeri ve her bölüm için yeterli ışık gibi zorunlu ihtiyaçlar.

MUTFAK DÜZENLEMESİ

Çalışma alanlarının birbirleri ile ilişki halinde konumlandırılması, mutfak faaliyetlerinin devamlılığını sağlar:

1) Depolama (iş için gereken malzemeleri bir araya toplamak),

2)Hazırlama,

3)Pişirme,

4)Servis yapma ya da ileride kullanmak üzere saklama ve,

5)Temizleme.(Bkz. şekil 5)




Temel olarak, bu devamlılığı bozan ölü alanlar ya da kapılar, fazladan adım atmayı gerektirdiğinden, rahatlık ve iş verimini azaltan hatalı unsurlardır.

Esas plan, "U" veya "L" şeklinde, ya da koridor tipinde olabilir.

En az yer kaplayan çalışma alanını "U" düzenlemesi sağlar. Bu üç duvardan birinde kapı bulunması gerektiğinden,çoğunlukla bu düzenlemeyi yapmak mümkün olamaz. Bu durumda "Kırık U" düzenlemesi de derli toplu bir çözüm sağlar, ancak aradan dolaşıma izin vermektedir. Bu yüzden, çalışma sahasında, dolaşım alanının etkisini en aza indirgemek için özen gösterilmelidir.

İki duvarın, gerekli bütün çalışma alanlarını barındırabildiği durumlarda, "L" düzenlemesi en uygun olanıdır. Çalışma alanını bir köşede yoğunlaştırmak gibi bir avantajın yanısıra, "L"nin iki ucunun uzaklığı gibi de bir dezavantajı vardır.

Hacmin her iki ucunda da kapı bulunması gerektiği durumlarda "Koridor" düzenlemesi kullanılır. "U" tipi plandan daha yakın paralel duvarları vardır, ancak çok daha uzun yürüme mesafesi gerektirir.

Belli çalışma alanları yerleştirilirken dikkate alınan, her birinin kullanım sıklığıdır. (Şekil 6)




Şekil 7-9, ele alınan belli başlı plan tiplerinde, mümkün olan bazı çalışma alanları düzenlemelerini göstermektedir. eğer mutfak hacmi hali hazırda belirlenmişse, içinin doğru biçimde düzenlenmesi için de sınırlı sayıda seçenek olacaktır. Ancak, hacim de tasarlanma aşamasında ise, düzen seçenekleri çok daha geniş bir yelpazede bulunur. Her iki durumda da, ilişkili alanların birbirine yakın olanları ile uzak kalanları arasında iyi bir denge kurmak gerekir. Uç uca dizilim ya da üçgen düzenleme, alanlar arası gereksiz mesafeyi azaltır. Bazı planlarda, kilit noktalarla kurulan işlevsel bağlantı, diğer planlara nazaran daha başarılı olmaktadır.

MUTFAKTA DEPOLAMA

Toplam Raf Alanı: Minimum 4,65 m2; her iki duvar ya da alt dolaplarda 1,86 m2'den az olmamak koşuluyla.

Toplam Tezgah Alanı: Minimum 1m2

Toplam Çekmece Alanı: Minimum 1m2 (Eğer 1m.lik bir alan sağlanmışsa, 37.2 cm.2'si alt dolap rafı, 18.2 cm.2'si tezgah alanı olarak düşünülebilir.)

Duvar Rafları: Maksimum yükseklik 188cm.

Tezgah: Maksimum yükseklik 96cm., minimum yükseklik 76cm.

Tezgah ile Üst Dolaplar Arası Yükseklik: Set ve evye üstü minimum 60cm., diğer alanlar minimum 38cm. (Eğer raflar, üst dolabın ön ucundan, aşağı doğru, 60 derecelik bir açıyla çizilen çizgiden taşma yapmıyorsa, daha yakın da yerleştirilebilir.)

Raf Derinliği: Duvar rafı; min.10cm., max.46cm. Alt raflar; min. 30cm., max. 60cm. Tezgah üstü; min. 38cm., max. 60cm. Raf aralıkları; 10-15cm. derinlikte ise 18cm. Minimum aralık; 15-25cm. ise 15cm. 15-38cm. ise 18cm. 38-60cm. ise 25cm. Vantilatör: (Ocağa yakın tavan ya da duvarda, veya davlunbazda) min. kapasite-saatte 15 hava değişimi.

İnsanın nasıl rahat uyuyabileceği yatağa bağlıdır. En çok kullanılan ebatlar:90x190, 100x190, 100x200, 160x200'dür. Bireysel yatak uzunlukları kişinin boyuna 25cm ilave edilerek hesaplanır. Yatak civarında en az 60cm, en uygunu 75cm'lik yerin bırakılmasıdır.




Yatağa paralel duran dolabın olması önemlidir. Çünkü dolap kapıları açık olması durumunda yeterli hareket alanının kalması gerekir. Çift kişilik yatağın sağında ve solunda komidin için yer olmalıdır.Üzerine kıskaçlı lambaların okuma lambası olarak takılabileceği etajerler avantaj sağlar.




Her bir kişi için 1 m dolap yeri gereklidir. Yer yetmezse şayet, antrede dolap için yer bulmak gerekir. Genel ışıklandırma yanı sıra okuma ışığı gerekir. Yatak odasına en azından bir boy aynası gereklidir. Yüzeyi aynalı dolap bundan dolayı en elverişli olanlarıdır.